Sán lá gan lớn fasciola

     
Tác giả: học viện Quân yChuyên ngành: ký sinh trùngNhà xuất bản:Học viện Quân yNăm xuất bản:2008Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền truy cập: xã hội

Sán lá gan bự Fasciola

Sán lá gan bự Fasciola có 2 loài Fasciola hepatica cùng Fasciola gigantica gây bệnh đa số ở động vật hoang dã ăn cỏ như trâu, bò... Và gây bệnh ở người.

Đặc điểm hình thể.

Bạn đang xem: Sán lá gan lớn fasciola

Sán lá gan lớn trưởng thành hình cái lá, thân dẹt cùng bờ mỏng, có kích cỡ 20 - 30 milimet x 5 - 12 mm, white color hồng hoặc xám đỏ, giác miệng nhỏ, size 1mm, giác bụng khổng lồ hơn, form size 1,6 mm lùi về phía trước thân. Thực quản lí ngắn, ống tiêu hoá tương đối dài, phân ra các nhánh nhỏ. Tinh hoàn nằm sau buồng trứng và phân nhánh.

*

Hình 11.18: hình thể sán lá gan bự trưởng thành.

Trứng sán lá gan béo có kích cỡ trung bình 140 x 80 µm (dao đụng 130 -150 µm x 60 - 90 µm, có lúc tới 152 - 198 µm x 72 - 94 µm, mức độ vừa phải 172,3 x 89,6 µm (Tomimura với Nishitani, 1976).

Đặc điểm sinh học.

Sinh lí:

Sán lá gan to lưỡng tính. Nói phổ biến người không hẳn là thứ chủ phù hợp của Fasciola. Phần nhiều sán trú ngụ trong nhu mô gan và chết không vào trong con đường mật. Một số sán vào kí sinh ở đường mật cùng đẻ trứng sống đó. 

Sán non rất có thể di đưa lạc địa điểm và trú ngụ ở các cơ quan không giống gây hiện tượng lạ lạc chỗ. Sán lạc nơi không lúc nào trưởng thành.

Vòng đời:

Sán cứng cáp đẻ trứng, trứng theo con đường mật xuống ruột và ra phía bên ngoài theo phân. Trứng xuống nước, trứng sán lá gan béo nở ra ấu trùng lông (miracidium), sức nóng độ thích hợp để trứng phạt tiển thành miracidium là 15 - 25°C cùng mất 9 - 21 ngày.

Ấu trùng lông (miracidium) kí sinh sống vật chủ phụ một là ốc thuộc giống như Limnea. Trong ốc ấu trùng phát triển qua quy trình nang bào tử, hai quy trình tiến độ rê-đi, rồi hình thành con nhộng đuôi (cercaria) mất khoảng tầm 6-7 tuần ở đôi mươi - 25°C (56 - 86 ngày làm việc 15°C; 48 - 51 ngày nghỉ ngơi 20°C với 38 ngày làm việc 25°C). Cercaria bong khỏi ốc và bám vào những thực đồ dùng thủy sinh tương thích để tạo nang con nhộng (metacercaria) hoặc bơi thoải mái trong nước (khoảng 1 giờ). Thiết bị chủ chủ yếu (người hoặc trâu bò…) ăn uống phải thực thiết bị thủy sinh hoặc uống nước lạnh có con nhộng này có khả năng sẽ bị nhiễm sán lá gan lớn. Metacercaria vào đồ dùng chủ chính qua đường miệng, sau 1 tiếng thoát kén chọn và chiếu qua thành ruột, sau 2 giờ xuất hiện thêm trong ổ bụng, qua màng Glisson vào gan, cho gan vào ngày thứ 6 sau khoản thời gian thoát kén, tiếp đến chúng di hành đến kí sinh trong con đường mật. Thời gian từ lúc nhiễm cho khi xuất hiện thêm trứng vào phân tùy thuộc trang bị chủ, ở cừu và trâu trườn là 2 mon (6 - 13 tuần), ở tín đồ là 3 - 4 tháng. Thời hạn này còn phụ thuộc số lượng sán (sán càng nhiều thời gian trưởng thành và cứng cáp càng dài). Tuổi lâu của sán lá gan mập ở người từ 9 - 13,5 năm. 

*

Hình 11.19: Vòng đời sán lá gan lớn

1.Trứng từ đường mật được vứt bỏ ra ngoại trừ theo phân.

2.Trứng rơi xuống môi trường xung quanh nước;

3.Miracidium nở ra tự trứng.

4.Ốc trung gian truyền bệnh dịch và con nhộng sán cách tân và phát triển trong ốc.

5.Cercaria rời ra khỏi ốc bơi lội trong nước;

6.Metacercaria vào thực thứ thủy sinh.

7,8.Động vật ăn uống cỏ hoặc người ăn ấu trùng sán từ thực vật thủy sinh hoặc nước lã, ấu trùng vào dạ dày, chiếu qua thành ống tiêu hoá cùng ổ bụng rồi xuyên lên gan kí sinh trong mặt đường mật. 

Vị trí kí sinh: sán lá gan lớn đa số kí sinh ở gan nhưng hay kí sinh lạc khu vực như: ở mặt đường tiêu hoá, bên dưới da, làm việc tim, huyết mạch phổi cùng màng phổi, sống ổ mắt, ở thành bụng, sống ruột thừa, sống tụy, ở lách, nghỉ ngơi hạch bẹn, sống hạch cổ, ở cơ xương, ở mào tinh hoàn.

Vai trò tạo bệnh.

Khi bị lan truyền sán lá gan lớn, người dân có tình trạng căn bệnh lí phụ thuộc số lượng sán nhiễm, thời hạn mắc nhiễm, địa chỉ kí sinh và phản ứng của dịch nhân. 

Khi nang ấu trùng (metacercaria) xuyên qua thành ruột hoặc tá tràng tạo xuất huyết và viêm, những tổn thương có thể gây triệu bệnh không rõ rệt.

Sán đâm vào cư trú ở tổ chức triển khai gan tạo ra những thay đổi bệnh lí. Quá trình kí sinh trùng gây tiêu hủy những tổ chức gan lan rộng với các tổn thương chảy máu và bội nghịch ứng viêm, bội nghịch ứng miễn dịch. Sán cư trú nhiều lúc chết tạo nên tổ chức hoại tử với vùng gan tổn thương rất có thể để lại sẹo (Smithers, 1982). Sán có thể vào đường mật và ở đây chúng rất có thể sống vài năm khiến viêm nhiễm mang tới xơ hoá, dày lên và giãn rộng, rất có thể chảy máu (Chen & Mott, 1990).

Biểu hiện nay triệu chứng căn bệnh lí lúc sán kí sinh sinh sống gan như: những triệu bệnh lâm sàng bao gồm xếp theo trang bị tự thường gặp mặt như: nhức hạ sườn phải, sốt, sụt cân, ậm ạch khó tiêu, rối loạn tiêu hoá, đau thượng vị, sẩn ngứa. 

Sán lạc địa điểm như sán dịch chuyển ra bên cạnh gan (chui ra khớp gối, dưới domain authority ngực, áp xe đại tràng, áp xe pháo bụng chân...). 

Đặc biệt các dấu hiệu cận lâm sàng quan trọng đặc biệt như ELISA (+) với kháng nguyên Fasciola gigantica, rất âm gan bao gồm tổn yêu mến âm hỗn hợp, hoặc tổn thương trả u tốt áp xe cộ gan bên trên chụp giảm lớp vi tính, bạch cầu ái toan tăng cao, một vài tìm thấy trứng sán lá gan béo trong phân. 

Chẩn đoán.

Các thể hiện lâm sàng thường chạm chán là sốt, sôi bụng gan - mật, bộc lộ triệu chứng viêm mặt đường mật, viêm gan thể u và có tương quan đến chi phí sử ăn uống sống rau củ thủy sinh (cải soong và những loại khác). 

Chẩn đoán xác định so với sán lá gan lớn là xét nghiệm phân và phản ứng miễn kháng (kĩ thuật miễn dịch thực hiện cho toàn bộ các quá trình của căn bệnh nhưng rất tốt là giai đoạn cấp). Hình như có thể sử dụng một vài chẩn đoán hỗ trợ như

X quang, siêu âm, chụp giảm lớp vi tính (CT scanner), chụp cùng hưởng từ bỏ (MRI) (Esteban cùng CS, 1998), xét nghiệm bí quyết máu (tăng bạch huyết cầu ái toan).

Xem thêm: GiảI M㣠Cung Nhân Mã Hợp Cung Gì, Bí Mật Cung Nhân Mã

Xét nghiệm phân tìm trứng sán lá gan là phương thức chẩn đoán chính nhưng cần chú ý mấy vấn đề sau:

Sán không trưởng thành (nói chung người không hẳn là vật công ty thích hợp) nên từ bây giờ sán không đẻ và không tìm kiếm thấy trứng trong phân.

Giai đoạn cấp: tiến trình mới nhiễm, những triệu trứng lâm sàng rõ nhưng chưa đủ thời gian để sán đẻ trứng bắt buộc xét nghiệm phân không thấy trứng, thường buộc phải sau 3 - 4 tháng kể từ lúc ăn bắt buộc ấu trùng.

Trứng sa thải thất thường: ở người sán lá gan bự đẻ trứng và đào thải thất thường không biết rõ cơ chế. Tuy nhiên trứng rất có thể rất không nhiều hoặc có khi không thấy trong một số trong những mẫu phân theo những thời điểm khác nhau.

Sán lá gan lạc chỗ: đã không lúc nào có trứng vào phân.

Điều trị.

Nhiều phương thuốc có tác dụng điều trị sán lá gan bự ở bạn như:

Emetine, dehydroemetine: liều 1mg/kg x 10 - 14 ngày.

Bithionol: liều 30 - 50 mg/kg/ngày, uống đôi mươi - 30 ngày, giải pháp nhật và phân tách 3 đợt. 

Hexachloroparaxylol: liều 60mg/kg/ngày x 5 ngày hoặc 50 - 80mg/kg phân chia 3 lần uống trong 7 ngày liên tục. 

Niclorofan: 2mg/kg/ngày chia gấp đôi x 3 ngày hoặc 0,5mg/kg x 2 lần/ngày x 3 ngày. 

Mebendazole: 1,5 g/ngày uống 13 - 28 ngày ít công dụng với thể mãn tính, có thể uống mebendazole 50 mg/kg x 7 ngày.

Praziquantel: không tính năng với Fasciola

Triclabendazole: có công dụng rất tốt với sán lá gan to cả cung cấp và mãn. Triclabendazole chữa bệnh có hiệu quả cao và an ninh với liều duy nhất 10 - đôi mươi mg/kg, chia gấp đôi cách nhau 6 - 8 giờ sau bữa ăn. Có thể dùng liều nhất triclabendazole 10mg/kg hoặc 2 liều 10mg/kg/ngày khỏi 100% (Apt cùng CS, 1995).

Dịch tễ học và phòng chống.

Dịch tễ học:

Trên gắng giới:

Sán lá gan mập được Linne phát hiện với đặt thương hiệu năm 1758. Tuy vậy, nghỉ ngơi châu Âu người ta đã khẳng định được bệnh sán lá gan khủng ở người xuất hiện cách phía trên 5000 - 5100 năm (Bouchet,1997; Aspock với CS,1999; Dittmar với Teegen, 2003). Chen với Mott (1990) sẽ nêu nhảy tầm đặc trưng của dịch sán lá gan to ở người so với sức khoẻ xã hội và ghi nhận ra 2.594 bệnh nhân ở 42 nước từ năm 1970 - 1990. Sán lá gan lớn được thông tin ở các nước châu Âu, châu Mĩ, châu Á, châu Phi và Châu Đại Dương.

Một số report cho thấy trên nhân loại có 2,4 triệu (Rim với CS, 1994) thậm chí có 17 triệu người nhiễm sán lá gan béo (Hopkins với CS, 1992). Phần đông các phân tích chỉ xác định số tín đồ nhiễm vào vùng. Không tính rau thủy sinh, một trong những loài rau củ được tưới nước có con nhộng cũng là mối cung cấp lây bệnh.

Tại Việt Nam:

Fasciola gigantica ở vn được Codvelle cùng CS thông tin năm 1928.

Sán lá gan khủng F. Gigantica làm việc trâu trườn được khẳng định ở các nơi như Cao Bằng, Hà Nội, Huế, Nha Trang...

Từ năm 1978, Đỗ Dương Thái và Trịnh Văn Thịnh thông tin có 2 trường hòa hợp sán lá gan lớn ở người, trong những số ấy một trường hòa hợp áp xe bắp chuối và một trường đúng theo nhiễm 700 sán ở trong gan khiến tử vong. 

Năm 1997 - 2000, è Vinh Hiển cùng Trần Thị Kim Dung thông tin có 500 trường đúng theo nhiễm sán lá gan to ở khu vực miền Nam bằng phản ứng miễn dịch. Trong các số đó chỉ gồm 14/ 285 người bị bệnh tìm thấy trứng sán vào phân. Trong số 393 bệnh nhân được biết thêm rõ showroom gồm 12 tỉnh: Khánh Hòa, Bình Định, Quảng Ngãi, Phú Yên, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Đắc Lắc, Gia Lai, Bến Tre, Đồng Nai, Tây Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu, tp Hồ Chí Minh. 

Năm 2002 - 2004, Viện Sốt rét - KST - CT Trung ương, đang phát hiện người bị bệnh bị bệnh do sán lá gan bự tại 17 thức giấc như: Bắc Giang, Bắc Ninh, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hà Tây, Thái Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Quảng Ninh, nam Định, Hà Nam, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình với Quảng Trị. 

Cho cho tháng 4/ 2005, việt nam đã phạt hiện người bị bệnh sán lá gan mập ở 30 tỉnh, thành phố.

Thành phần loài sán lá gan lớn ở Việt Nam:

Về nhân tố loài, bằng phương pháp hình thái học:

Viện Sốt rét mướt - KST- CT trung ương năm 1993, đã xác minh trên 2 sán thu thập ở bạn (phẫu thuật gan) tại cơ sở y tế đa khoa Đà Nẵng là Fasciola gigantica

Sán trưởng thành và cứng cáp thu thập từ bệnh nhân (có sán kí sinh dưới da ngực) ở TP. Hồ Chí Minh cũng khá được xác định là Fasciola gigantica (Lê Thị Xuân, 2001). 

Sán trưởng thành và cứng cáp thu thập từ người mắc bệnh (sán chui ra từ bỏ khớp gối) cũng được xác định là Fasciola gigantica (Nguyễn Văn Đề, 2003). 

Từ năm 2001, ứng dụng phương thức sinh học tập phân tử, việc xác minh và giám định sán lá gan nói riêng và giun sán nói thông thường đã có không ít thành tựu mới. 

Bằng cách thức sinh học phân tử: Lê Thanh Hoà, Đặng Tất cụ và CS (2001 - 2004) đã xác định sán lá gan to loài Fasciola gigantica ở fan và vật nuôi tại lạng Sơn, Bình Định, Lai Châu, Hà Nội, Nghệ An, Hoà Bình cùng TP. Hồ nước Chí Minh. 

Qua tiến công giá cho thấy sán lá gan mập của nước ta có mức độ tương xứng phân tử rất to lớn với Fasciola gigantica, nhưng thấp hơn nhiều so với F. Hepatica của thế giới. 

Tuy nhiên, có hiện tượng lạ đồng nhất một trong những phần gen của những chủng F.gigantica nước ta với F.hepatica, trong những khi F.gigantica của đất nước hàn quốc Quốc, Nhật

Bản, Indonesia ko có, như vậy F.gigantica vn có tín hiệu lai cùng với F. Hepatica

Đặc biệt bằng sinh học tập phân tử, đánh giá và thẩm định sán lá gan khủng từ trứng vào phân người mắc bệnh ở nghệ an là loại F.gigantica và bao gồm lai giữa F.gigantica cùng F. Hepatica (Nguyễn Văn Đề và Lê Thanh Hoà, 2003, 2004).

Xem thêm: Trọn Bộ Những Bài Thơ Về Tình Nghĩa Vợ Chồng Được Yêu Thích Nhất

Phòng chống:

Nguyên tắc phòng kháng sán lá gan mập là giảm đứt những mắt xích trong vòng đời của sán. Nhưng phương án hữu hiệu độc nhất là phối kết hợp giáo dục truyền thông “không nạp năng lượng sống rau củ thủy sinh” kết hợp với phát hiện bệnh nhân điều trị sệt hiệu.